Đã bao giờ các bạn cầm những sản phẩm lụa tơ tằm trong một cửa hàng và thắc mắc vì sao cùng một chỗ bán nhưng mỗi sản phẩm có những cảm giác khác nhau mỗi khi chạm vào cũng như giá thành cũng chênh lệch nhau khá nhiều. Trong bài viết này, MsKÉN sẽ chia sẻ một số thông tin về tơ tằm để các bạn có những góc nhìn mới khi chọn mua sản phẩm về lụa tơ tằm. Những yếu tố quyết định đến cảm giác, giá thành cũng như trọng lượng của một tấm vải lụa tơ tằm.
Momme là gì?
Là đơn vị đo trọng lượng và mật độ của vải lụa tơ tằm. Chỉ số này giúp xác định độ dày mỏng, chất lượng và giá trị của các sản phẩm làm từ tơ tằm.1 momme tương đương với 4,34 gram trên một mét vuông (1 momme = 4,34 g/m²). Số momme càng lớn thì tấm vải lụa càng nặng, càng dày dặn và chứa nhiều sợi tơ hơn trên mỗi đơn vị diện tích.
Chỉ số momme được viết tắt là “mm”, thường bị nhầm lẫn với đơn vị milimét. Đây là đơn vị đo lường truyền thống của Nhật Bản. Từ xưa, người Nhật đã dùng nó để cân đo trọng lượng của các cuộn tơ tằm thô. Khái niệm momme có từ thời phong kiến tại Nhật Bản, ban đầu được dùng để đo trọng lượng của vàng và bạc. Vào thế kỷ 16, dưới thời Edo, Nhật Bản phát triển mạnh mẽ ngành buôn bán tơ lụa. Từ đó, momme được xem là một thang đo dùng để đánh giá chất lượng lụa và được phổ biến rộng rãi để trở thành chỉ số sử dụng trên quốc tế
Vì đặc tính sợi lụa tơ tằm cực kỳ mảnh và nhẹ. Nếu dùng các đơn vị đo thông thường như GSM hay thread count sẽ rất khó định lượng chính xác độ dày. Do đó, đơn vị momme ra đời để phản ánh mật độ sợi tơ trên một diện tích vải cố định.
Momme ảnh hưởng đến chất lượng lụa như thế nào
Chỉ số momme ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, đặc tính vật lý cũng như công năng sử dụng của lụa tơ tằm. Khi chỉ số momme thay đổi, cấu trúc của tấm vải sẽ thay đổi theo 4 yếu tố cốt lõi sau.
Độ bền và tuổi thọ
Chỉ số momme càng cao, đồng nghĩa với mật độ sợi tơ càng dày, cấu trúc liên kết vải càng chặt. Một tấm vải lụa với momme thấp (dưới 14 mm), các sợi tơ dệt thưa, vải mỏng. Những yếu tố đó khiến cho vải mỏng, dễ bị xước, rách hoặc bục đường chỉ khi chịu lực kéo mạnh hoặc khi giặt máy. Ngược lại, với chỉ số momme cao (từ 19 mm trở lên), mật độ sợi dày, vải có độ liên kết cực kỳ chắc chắn nên chịu lực tốt hơn và có tuổi thọ cao hơn gấp nhiều lần.
Độ rũ
Với chỉ số momme thấp (dưới 14 mm) đồng nghĩa với vải có trọng lượng nhẹ hơn và có độ rũ tự nhiên hơn. Đó cũng chính là lí do vì sao khăn lụa thường có chỉ số momme thấp hơn những sản phẩm tơ tằm khác.
Khả năng giữ màu
Bản chất của lụa tơ tằm là các protein tự nhiên. Khi chỉ số momme cao, lượng protein trên mỗi mét vuông vải cũng nhiều hơn. Mà fibroin có trong tơ tằm là loại protein có khả năng bám màu, giúp liên kết giữa sợi vải và các phân tử màu nhuộm. Momme cao đồng nghĩa với việc cấu trúc vải cực kỳ khít. Nó hoạt động như một cái bẫy để giữ cho các phân tử thuốc nhuộm sâu trong lõi vải.
Cảm giác khi chạm vào
Chỉ số momme thấp cho cảm giác mỏng nhẹ và thoáng mát khi chạm vào, rất phù hợp sử dụng trong các sản phẩm khăn choàng. Ngược lại, với chỉ số momme cao cho cảm giác dày dặn và chắc tay hơn khi chạm vào.
Momme cao hơn có phải lúc nào cũng tốt hơn
Momme chỉ là một thước đo về trọng lượng và độ dày của vải, không phải là thang đo chất lượng lụa. Chỉ số momme cao không đồng nghĩa với việc vải lụa đó tốt hơn. Một tấm vải lụa tốt không chỉ phụ thuộc vào chỉ số momme mà còn phụ thuộc vào mục đích sử dụng cũng như các yếu tố về các kiểu dệt, cấp độ tơ.
Ngoài ra, chất lượng sợi tơ cũng ảnh hưởng đến chất lượng của một tấm vải lụa. Thông thường, tằm nhả tơ trong điều kiện môi trường khô ráo giúp lớp kéo sericin khô nhanh và định hình đều đặn. Từ đó, sợi tơ có độ bền cao hơn. Ngược lại, vào mùa mưa, độ ẩm không khí quá cao khiến cho sợi tơ vừa nhả ra bị ẩm ướt và lâu khô hơn. Sợi tơ trở nên giòn hơn và dễ bị căng đứt khi kéo sợi.
Bảng momme theo từng loại sản phẩm
| Momme | Sản phẩm phù hợp |
| 14-16mm | Các loại khăn vuông, ribbon, twilly |
| 16 – 19mm | Các loại áo sơ mi, scrunchies |
| 19 – 22mm | Đồ ngủ, chăn, ga, gối, áo dài |
| 22 – 25mm | Nội thất tơ tằm cao cấp, trang phục haute couture |
Ở MsKÉN, mỗi sản phẩm từ tơ tằm luôn đạt mức 16mm trở lên. Từ những chiếc khăn vuông với chỉ số momme là 16 cho đến những chiếc dây cột tóc scrunchies 19-25mm. MsKÉN tin rằng một sản phẩm đẹp không chỉ là về mặt thiết kế mà còn nằm ở chất lượng trong từng trọng lượng tơ tằm.
Lời kết
Hiểu được momme nghĩa là gì, mức nào phù hợp với sản phẩm nào, và tại sao momme cao không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt hơn. Đó là nền tảng để bạn đọc được thông số sản phẩm một cách thực sự có ý nghĩa, thay vì chỉ nhìn vào con số mà không biết nó nói lên điều gì. Hy vọng qua bài viết, các bạn sẽ có thêm được một góc nhìn mới khi chọn mua những sản phẩm từ tơ tằm, để có sự lựa chọn chính xác hơn với nhu cầu của bản thân.
